โครงการ อายิโนะโมะโต๊ะ โภชนาการเพื่อเด็กไทย ก้าวไกลสร้างชาติ







ความเป็นมา
สืบเนื่องจากมูลนิธิอายิโนะโมะโต๊ะ ดำเนินโครงการสนับสนุนงบประมาณการก่อสร้างโรงอาหารให้กับโรงเรียนในสังกัด สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน (สพฐ.) ผ่านการทำบันทึกข้อตกลงร่วมระหว่างมูลนิธิฯ และ สพฐ. โดยแบ่งการดำเนินงานออกเป็น 2 ระยะ คือ
ระยะที่ 1 โครงการ “50 ปี 50 โรงเรียน” (พ.ศ.2553 – พ.ศ.2557) ด้วยการสนับสนุนงบประมาณ 25 ล้านบาท ให้กับโรงเรียนจำนวน 50 แห่ง และ
ระยะที่ 2 โครงการ “อายิโนะโมะโต๊ะ โภชนาการเพื่อเด็กไทย ก้าวไกลสร้างชาติ” (พ.ศ.2558 – พ.ศ.2562) ด้วยการสนับสนุนงบประมาณ 80 ล้านบาท ให้กับโรงเรียน 80 แห่ง
ซึ่งนับตั้งแต่ปี พ.ศ.2553 จนถึง พ.ศ.2562 มูลนิธิฯ ได้สนับสนุนงบประมาณการก่อสร้างโรงอาหารอายิโนะโมะโต๊ะ รวมเป็นเงินทั้งสิ้น 105 ล้านบาท ส่งผลให้โรงเรียนในสังกัด สพฐ. ในประเทศไทย จำนวน 130 แห่งทั่วประเทศ ซึ่งมีนักเรียนรวมกว่า 30,000 คน ได้มีโรงอาหารที่ถูกสุขลักษณะในการนั่งรับประทานอาหาร และพัฒนาต่อยอดโครงการในการพัฒนาบุคลากรเกี่ยวกับความรู้พื้นฐานด้านอาหารและโภชนาการ ด้วยการจัดฝึกอบรมโภชนาการเพื่อเพิ่มความรู้ด้านอาหารกลางวันโรงเรียน เพื่อส่งเสริมด้านสุขภาพและโภชนาการให้กับนักเรียน ดังนั้นมูลนิธิฯ จึงมีความประสงค์ที่จะสานต่อโครงการดังกล่าวเพื่อต่อยอดโภชนาการที่ดีขึ้นให้กับโรงเรียนอื่น ๆ ในสังกัด สพฐ.
จึงได้ดำเนินโครงการต่อเป็น ระยะที่ 3 ภายใต้โครงการ “อายิโนะโมะโต๊ะ โภชนาการเพื่อเด็กไทย ก้าวไกลสร้างชาติ” โดยมีระยะเวลาดำเนินโครงการฯ 5 ปี ตั้งแต่ปีการศึกษา พ.ศ.2564 จนถึง พ.ศ.2568 ด้วยการสนับสนุนงบประมาณก่อสร้างโรงอาหาร และสนับสนุนองค์ความรู้ และสื่อการเรียนรู้ด้านอาหารและโภชนาการ ให้กับโรงเรียน 50 แห่ง โดยมีรายละเอียดดังนี้ คือ
- วัตถุประสงค์ : เพื่อดำเนินกิจกรรมเพื่อสังคม โดยการสนับสนุนงบประมาณการก่อสร้างอาคารโรงอาหาร “อายิโนะโมะโต๊ะ” สนับสนุนองค์ความรู้ และสื่อการเรียนรู้ด้านอาหารและโภชนาการ ให้กับโรงเรียนประถมศึกษาและโรงเรียนขยายโอกาสภายใต้ สังกัด สพฐ. เพื่อส่งเสริมสุขภาพที่ดีขึ้นของนักเรียนไทยด้วยการจัดการโภชนาการที่ดีในโรงเรียนและสร้างความยั่งยืนต่อไป
- รูปแบบการดำเนินงาน : แบ่งออกเป็น 3 ประเภทกิจกรรมหลัก อันได้แก่
1) การสนับสนุนงบประมาณการก่อสร้างโรงอาหารอายิโนะโมะโต๊ะ
2) การสนับสนุนการให้ความรู้ด้านอาหารและโภชนาการ ด้วยการจัดอบรม การติดตามผล การจัดอบรมสำหรับโรงเรียนต้นแบบ และการรับรองมาตรฐานหลักสูตร
3) การสนับสนุนด้านสื่อการเรียนรู้ด้านอาหารและโภชนาการ ด้วยการจัดทำสื่อเรียนรู้ออนไลน์ หนังสือโภชนาการ หนังสือตำรับอาหาร และกิจกรรมสำหรับตัวแทนเขตพื้นที่
- งบประมาณสำหรับการดำเนินโครงการฯ รวมทั้งสิ้น 130,000,000 บาท แบ่งเป็นดังนี้
> งบประมาณก่อสร้างโรงอาหาร จำนวนเงินทั้งสิ้น 110,000,000 บาท (สนับสนุนปีละ 22 ล้านบาท / 10 โรงเรียน)
> การให้ความรู้ด้านอาหารและโภชนาการ จำนวนเงินทั้งสิ้น 10,000,000 บาท
> สื่อการเรียนรู้ด้านอาหารและโภชนาการ จำนวนเงินทั้งสิ้น 10,000,000 บาท
- ผลที่คาดว่าจะได้รับ :
1) เด็กนักเรียนไทย พร้อมครูและบุคลากรในโรงเรียน มีโรงอาหารที่ถูกสุขลักษณะ เพื่อใช้ในการประกอบอาหาร และนั่งรับประทานอาหาร จากการได้รับ “โรงอาหารอายิโนะโมะโต๊ะ”
2) ครู และบุคลากร ผู้ดูแลและรับผิดชอบเกี่ยวกับโครงการอาหารกลางวันในโรงเรียน ได้รับความรู้ที่ถูกต้องในด้านอาหารและโภชนาการสำหรับเด็กวัยเรียน และสามารถนำความรู้ที่ได้ไปประยุกต์หรือปรับใช้กับการจัดอาหารกลางวันในโรงเรียนได้ และส่งผลให้เด็กนักเรียนมีภาวะโภชนาการที่ดีขึ้น
3) โรงเรียนที่ผ่านการอบรมโรงเรียนต้นแบบ สามารถนำองค์ความรู้และแนวปฏิบัติต่างๆ ด้านอาหารและโภชนาการสำหรับเด็กวัยเรียนไปประยุกต์ใช้ในโรงเรียนของตนได้อย่างยั่งยืน และสามารถต่อยอดขยายความรู้ไปยังโรงเรียนในเครือข่ายและเขตได้
4) นักเรียนที่อยู่ภายใต้โครงการ “อายิโนะโมะโต๊ะ โภชนาการเพื่อเด็กไทย ก้าวไกลสร้างชาติ” มีภาวะโภชนาการที่ดีขึ้น
5) เขตพื้นที่การศึกษามีสื่อและเครื่องมือ ในการส่งเสริมและสนับสนุนความรู้ด้านอาหารและโภชนาการสำหรับเด็กวัยเรียน และสามารถนำสื่อและเครื่องมือดังกล่าวไปต่อยอดและประยุกต์ใช้กับโรงเรียนภายใต้สังกัดของตนเองได้
จากการดำเนินงานดังกล่าวข้างต้น มูลนิธิฯ จึงมีความประสงค์ที่จะสานต่อโครงการร่วมกับหน่วยงาน ความร่วมมือที่มีส่วนเกี่ยวข้อง เพื่อพัฒนาต่อยอด และผลักดันให้โรงเรียนภายใต้โครงการฯ ให้เป็นโรงเรียนต้นแบบด้านอาหารและโภชนาการ และสามารถขยายผลต่อยอดไปยังโรงเรียนอื่น ๆ ในสังกัด สพฐ. ต่อไปโดยมีรายละเอียดดังนี้
วัตถุประสงค์
- เพื่อพัฒนาและยกระดับคุณภาพการจัดการอาหารกลางวันสู่ระดับมาตรฐาน อันจะส่งผลต่อการปรับปรุงภาวะโภชนาการของนักเรียนในโรงเรียนที่เข้าร่วมโครงการฯ ให้เกิดเป็นองค์ความรู้ และ/หรือกรณีศึกษา เพื่อการพัฒนาที่ยั่งยืนต่อไป
- เพื่อกระตุ้นให้เกิดแนวคิดในการเสริมสร้างภาวะโภชนาการและสุขภาพที่ดีอย่างยั่งยืน ที่นำไปปฏิบัติได้จริง และเป็นแหล่งเรียนรู้ของโรงเรียนใกล้เคียงในการจัดทำโครงการด้านโภชนาการและสุขภาพ
- เพื่อพัฒนาศักยภาพบุคลากรผู้รับผิดชอบโครงการอาหารกลางวันของโรงเรียน ให้มีความรู้ความสามารถในการดำเนินการโครงการอาหารกลางวันได้อย่างมีประสิทธิภาพสูงสุด
รูปแบบการดำเนินงาน
ร่วมกันพัฒนาหลักสูตรและกระบวนการจัดอบรมเชิงปฏิบัติการในการจัดการด้านอาหารและโภชนาการในโรงเรียนแบบองค์รวม เพื่อบูรณาการองค์ความรู้และประยุกต์ใช้ในโรงเรียนให้เกิดประสิทธิภาพสูงสุดตามบริบทที่แท้จริงของโรงเรียนอย่างต่อเนื่อง เกิดความยั่งยืนกับโรงเรียน และสามารถต่อยอดขยายผลไปยังโรงเรียนในเครือข่ายของตนเองได้
กลุ่มเป้าหมาย
โรงเรียนภายใต้โครงการของมูลนิธิฯ ที่ผ่านการอบรมเชิงปฏิบัติการด้านอาหารและโภชนาการ จากมูลนิธิอายิโนะโมะโต๊ะ จำนวน 180 โรงเรียน
ผลที่คาดว่าจะได้รับ
- ครู และบุคลากร ผู้ดูแลและรับผิดชอบเกี่ยวกับโครงการอาหารกลางวันในโรงเรียน มีความรู้ความสามารถในด้านอาหารและโภชนาการ สามารถบูรณาการและประยุกต์ใช้องค์ความรู้ในการจัดอาหารกลางวันในโรงเรียนได้อย่างมีประสิทธิภาพสูงสุดตามบริบทปัจจุบัน อันจะส่งผลต่อการปรับปรุงภาวะโภชนาการของนักเรียนในโรงเรียนให้ดียิ่งขึ้น
- โรงเรียนที่ผ่านการอบรมโรงเรียนต้นแบบ เกิดแนวคิดในการเสริมสร้างภาวะโภชนาการและสุขภาพที่ดีอย่างยั่งยืน สามารถบูรณาการองค์ความรู้และแนวปฏิบัติต่าง ๆ ด้านอาหารและโภชนาการไปประยุกต์ใช้ในโรงเรียนของตนได้อย่างยั่งยืน และพัฒนาต่อยอดเป็นแหล่งเรียนรู้การจัดทำโครงการด้านโภชนาการและสุขภาพ ขยายผลไปยังโรงเรียนใกล้เคียงในเครือข่ายและเขตได้
- นักเรียนที่อยู่ภายใต้โครงการ “อายิโนะโมะโต๊ะ โภชนาการเพื่อเด็กไทย ก้าวไกลสร้างชาติ” มีภาวะโภชนาการที่ดีขึ้น
- สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามีสื่อ เครื่องมือ และโรงเรียนต้นแบบในการช่วยส่งเสริมและสนับสนุนความรู้ด้านอาหารและโภชนาการสำหรับเด็กวัยเรียน สามารถบูรณาการต่อยอดและประยุกต์ใช้กับโรงเรียนภายใต้สังกัดของตนเองได้อย่างยั่งยืน
ผลการดำเนินงานโครงการ

160 หลัง
โรงเรียนที่ได้รับ
โรงอาหารที่ถูกสุขลักษณะ
ในการนั่งรับประทานอาหาร

32,000 คน
นักเรียนที่ได้มีโรงอาหาร
ที่ถูกสุขลักษณะในการนั่ง
รับประทานอาหาร
โรงเรียนในโครงการ
- โรงเรียนบ้านแม่โต๋ อำเภอสะเมิง จังหวัดเชียงใหม่
- โรงเรียนบ้านนาไฮ (ประชาอุปถัมภ์) อำเภอเกษตรสมบูรณ์ จังหวัดชัยภูมิ
- โรงเรียนบ้านดอนมะกอก อำเภอท่าชนะ จังหวัดสุราษฎร์ธานี
- โรงเรียนบ้านเขาตาว อำเภอทุ่งสง จังหวัดนครศรีธรรมราช
- โรงเรียนวัดดาปานนิมิตมิตรภาพที่ 142 อำเภอท่ามะกา จังหวัดกาญจนบุรี
- โรงเรียนบ้านหนองซน อำเภอนาทม จังหวัดนครพนม
- โรงเรียนบ้านสวองหนองไผ่ล้อม อำเภอหนองสองห้อง จังหวัดขอนแก่น
- โรงเรียนวัดหัวดงเหนือ (บรรพตานุสสรณ์) อำเภอเก้าเลี้ยว จังหวัดนครสวรรค์
- โรงเรียนบ้านห้วยไคร้ อำเภอผาขาว จังหวัดเลย
- โรงเรียนบ้านกุดยาง อำเภอกุมภวาปี จังหวัดอุดรธานี
- โรงเรียนบ้านโคกตูม อำเภอประโคนชัย จังหวัดบุรีรัมย์
- โรงเรียนวัดสุขาราม อำเภอบางปะกง จังหวัดฉะเชิงเทรา
- โรงเรียนบ้านสบเมย อำเภอสบเมย จังหวัดแม่ฮ่องสอน
- โรงเรียนบ้านบาเจาะ อำเภอบันนังสตา จังหวัดยะลา
- โรงเรียนบ้านบ่อหยวก อำเภอบ่อเกลือ จังหวัดน่าน
- โรงเรียนโนนศิลาสว่างวิทย์ อำเภอฆ้องชัย จังหวัดกาฬสินธุ์
- โรงเรียนบ้านหนองลาดวิทยาคาร อำเภอวาริชภูมิ จังหวัดสกลนคร
- โรงเรียนบ้านห้วยกวางจริง อำเภอแก่งกระจาน จังหวัดเพชรบุรี
- โรงเรียนบ้านหนองไผ่ใหม่ผาสุข อำเภอพิบูลมังสาหาร จังหวัดอุบลราชธานี
- โรงเรียนจินดาวิทยาคาร 2 (บ้านหนองศาลา) อำเภอราษีไศล จังหวัดศรีสะเกษ
- โรงเรียนบ้านตะเบาะอำเภอเมือง จังหวัดเพชรบูรณ์
- โรงเรียนสามัคคีวิทยา อำเภออุ้มผาง จังหวัดตาก
- โรงเรียนบ้านสบลาน อำเภออมก๋อย จังหวัดเชียงใหม่
- โรงเรียนบ้านสันป่าเกี๊ยะ อำเภอเชียงดาว จังหวัดเชียงใหม่
- โรงเรียนบ้านปาดาฮันอำเภอรามัน จังหวัดยะลา
- โรงเรียนบ้านธารมะลิ อำเภอเบตง จังหวัดยะลา
- โรงเรียนบ้านท่านางพรหม (ธนาคารกรุงเทพ 8) อำเภอเขาชัยสน จังหวัดพัทลุง
- โรงเรียนบ้านน้ำปาด อำเภอเนินมะปราง จังหวัดพิษณุโลก
- โรงเรียนบ้านน้ำอ่าง (สำนักงานสลากกินแบ่งสงเคราะห์ที่ 163) อำเภอตรอน จังหวัดอุตรดิตถ์
- โรงเรียนบ้านแม่กา อำเภอเมือง จังหวัดพะเยา
- โรงเรียนปราสาทอนุสรณ์ อำเภอเมือง จังหวัดกำแพงเพชร
- โรงเรียนบ้านสันป่าเกี๊ยะ อำเภอเชียงดาว จังหวัดเชียงใหม่
- โรงเรียนบ้านสบลาน อำเภออมก๋อย จังหวัดเชียงใหม่
- โรงเรียนบ้านแม่กา อำเภอเมือง จังหวัดพะเยา
- โรงเรียนบ้านน้ำอ่าง อำเภอตรอน จังหวัดอุตรดิตถ์
- โรงเรียนบ้านดงเสียว อำเภออากาศอำนวย จังหวัดสกลนคร
- โรงเรียนโคกงามวิทยาคาร อำเภอบ้านฝาง จังหวัดขอนแก่น
- โรงเรียนบ้านโคกกรวดหนองพวง อำเภอหนองบัวแดง จังหวัดชัยภูมิ
- โรงเรียนบ้านโตนด อำเภอโนนสูง จังหวัดนครราชสีมา
- โรงเรียนสามัคคีวิทยา อำเภออุ้มผาง จังหวัดตาก
- โรงเรียนวัดใหม่พรหมสุวรรณ อำเภอกบินทร์บุรี จังหวัดปราจีนบุรี
- โรงเรียนบ้านบ่อไฟไหม้ อำเภอแก่งหางแมว จังหวัดจันทบุรี
- โรงเรียนบ้านน้ำปาด อำเภอเนินมะปราง จังหวัดพิษณุโลก
- โรงเรียนปราสาทอนุสรณ์ อำเภอเมือง จังหวัดกำแพงเพชร
- โรงเรียนบ้านตะเบาะ อำเภอเมือง จังหวัดเพชรบูรณ์
- โรงเรียนชุมชนวัดพายทอง อำเภอป่าโมก จังหวัดอ่างทอง
- โรงเรียนหิรัญพงษ์อนุสรณ์ อำเภอหนองเสือ จังหวัดปทุมธานี
- โรงเรียนบ้านห้วยด่าน อำเภอกาญจนดิษฐ์ จังหวัดสุราษฏร์ธานี
- โรงเรียนบ้านท่านางพรหม อำเภอเขาชัยสน จังหวัดพัทลุง
- โรงเรียนบ้านปาดาฮัน อำเภอรามัน จังหวัดยะลา
- โรงเรียนบ้านธารมะลิ อำเภอเบตง จังหวัดยะลา
- โรงเรียนบ้านแม่ลาย อ.ฮอด จ.เชียงใหม่
- โรงเรียนแม่ถอดวิทยา อ.เถิน จ.ลำปาง
- โรงเรียนบ้านหนองหว้าหนองไผ่ อ.เมือง จ.อุดรธานี
- โรงเรียนป่าติ้วร่มโพธาภินันท์นุกูล อ.ป่าติ้ว จ.ยโสธร
- โรงเรียนบ้านหนองบัวไชยวาน อ.กันทรารมย์ จ.ศรีสะเกษ
- โรงเรียนบ้านโซกม่วง อ.ทุ่งเสลี่ยม จ.สุโขทัย
- โรงเรียนวัดวังหว้า อำภอตะพานหิน จ.พิจิตร
- โรงเรียนชุมชนบ้านกระดานหน้าแกล อ.หนองบัว จ.นครสวรรค์
- โรงเรียนวัดพรหมวิหาร อ.หันคา จ.ชัยนาท
- โรงเรียนวัดศรีจอมทอง อ.พระพุทธบาท จ.สระบุรี
- โรงเรียนวัดพลอยกระจ่างศรี อ.องครักษ์ จ.นครนายก
- โรงเรียนบ้านคลองโยง อ.พุทธมณฑล จ.นครปฐม
- โรงเรียนประถมนนทรี เขตยานนาวา กรุงเทพมหานคร
- โรงเรียนปากคลองชวดใหญ่ อ.บางบ่อ จ.สมุทรปราการ
- โรงเรียนเทพนรรัตน์ อ.เมือง จ.สมุทรสาคร
- โรงเรียนบ้านวังด้ง อ.บ่อพลอย จ.กาญจนบุรี
- โรงเรียนบ้านบึงตะกู อ.บ่อทอง จ.ชลบุรี
- โรงเรียนบ้านหนองจูด อ.ลำทับ จ.กระบี่
- โรงเรียนบ้านอ่าวน้ำบ่อ อ.เมือง จ.ภูเก็ต
- โรงเรียนท่าจีนอุดมวิทยา อ.หาดใหญ่ จ.สงขลา
- โรงเรียนบ้านแม่แก้ว อ.พาน จ.เชียงราย
- โรงเรียนรุจีจินตกานนท์ อ.รัตนวาปี จ.หนองคาย
- โรงเรียนบ้านหนองขาหยั่ง อ.ท่าตะเกียบ จ.ฉะเชิงเทรา
- โรงเรียนวัดขุนสิทธิ์ อ.เมืองตรัง จ.ตรัง
- โรงเรียนบ้านอุได อ.ควนกาหลง จ.สตูล
- โรงเรียนอนุบาลโคกเจริญ อ.โคกเจริญ จ.ลพบุรี
- โรงเรียนบ้านเกาะจัน อ.เมืองมายอ จ.ปัตตานี
- โรงเรียนบ้านบางราพา อ.หนองจิก จ.ปัตตานี
- โรงเรียนวัดวังชะโด อ.บางซ้าย จ.พระนครศรีอยุธยา
- โรงเรียนบ้านปากตก อ.หนองไผ่ จ.เพชรบูรณ์
- โรงเรียนภูขัดรวมไทยพัฒนา อ.นครไทย จ.พิษณุโลก
- โรงเรียนบ้านทรัพย์เจริญ อ.หนองบัวแดง จ.ชัยภูมิ
- โรงเรียนบ้านขามใหญ่ อ.เมือง จ.อุบลราชธานี
- โรงเรียนบ้านสำโรง อ.สนม จ.สุรินทร์
- โรงเรียนบ้านหนองตาเยา อ.ละหานทราย จ.บุรีรัมย์
- โรงเรียนวัดหนองพลวง อ.จักราช จ.นครราชสีมา
- โรงเรียนบ้านไม้ฝาด อ.แว้ง จ.นราธิวาส
- โรงเรียนบ้านเยาะ อ.ธารโต จ.ยะลา
- โรงเรียนบ้านรางหางม้า อ.ศรีประจันต์ จ.สุพรรณบุรี
- โรงเรียนบ้านเหมืองทอง อ.ท่าแซะ จ.ชุมพร
- โรงเรียนศึกษานารีอนุสรณ์ 2 อ.แม่อาย จ.เชียงใหม่
- โรงเรียนบ้านดอนมูล อ.ทุ่งหัวช้าง จ.ลำพูน
- โรงเรียนบ้านไร่สุขสันต์ อ.เมือง จ.บึงกาฬ
- โรงเรียนบ้านนาไร่เดียว อ.คำม่วง จ.กาฬสินธุ์
- โรงเรียนบ้านทุ่งมะพร้าว อ.กระบุรี จ.ระนอง
- โรงเรียนบ้านหนองกกตลุกผักไร อ.พระทองคำ จ.นครราชสีมา
- โรงเรียนบ้านสมอทองอ.ห้วยคต จ.อุทัยธานี
- โรงเรียนบ้านลาดใหญ่สามัคคีอ.เมือง จ.สมุทรสงคราม
- โรงเรียนบ้านมาบป่าหวาย อ.บ้านค่าย จ.ระยอง
- โรงเรียนบ้านคุรอด อ.คุระบุรี จ.พังงา
- โรงเรียนบ้านราษฎร์ภักดี ต.ตับเต่า อ.เทิง จ.เชียงราย
- โรงเรียนบ้านนา อ.นาน้อย จ.น่าน
- โรงเรียนบ้านห้วยมุ่น อ.ด่านซ้าย จ.เลย
- โรงเรียนบ้านหนองรูแข้ อ.ยางสีสุราช จ.มหาสารคาม
- โรงเรียนบ้านคลอง 22 อ.องครักษ์ จ.นครนายก
- โรงเรียนบ้านโป่งตะเคียน อ.ศรีมโหสถ จ.ปราจีนบุรี
- โรงเรียนวัดบ้านชุ้ง อ.นครหลวง จ.พระนครศรีอยุธยา
- โรงเรียนบ้านหนองชุมพล อ.เขาย้อย จ.เพชรบุรี
- โรงเรียนบ้านวังบวบ อ.นาทวี จ.สงขลา
- โรงเรียนบ้านกลิ้งกลอง อ.สิเกา จ.ตรัง